3 sai lầm khử trùng hàng xuất khẩu mà doanh nghiệp cần tránh

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, áp lực đối với doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa không chỉ nằm ở chất lượng sản phẩm mà còn ở việc tuân thủ các quy định kiểm dịch khắt khe. Mỗi quốc gia đều có những hàng rào kỹ thuật nghiêm ngặt để ngăn chặn các loài dịch hại ngoại lai.

Khử trùng hàng xuất khẩu (hay còn gọi là fumigation) là bước bắt buộc đối với nhiều mặt hàng nông sản, vật liệu đóng gói bằng gỗ (WPM), container và hàng rời. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp vẫn lầm tưởng rằng, chỉ cần có chứng thư khử trùng là lô hàng sẽ thông quan trót lọt.

Thực tế, tại các cảng nhập khẩu lớn như Rotterdam, Hamburg hay Sydney cho thấy, hàng ngàn container vẫn bị giữ lại, phải tái xuất hoặc chịu chi phí lưu kho bãi (DEM/DET) khổng lồ chỉ vì những sai sót trong quy trình hun trùng. Do đó, bài viết này sẽ điểm lại 3 sai lầm phổ biến trong khử trùng hàng hóa mà doanh nghiệp cần tránh để bảo vệ chuỗi cung ứng và đảm bảo quy trình thông quan diễn ra suôn sẻ.

Thực trạng kiểm dịch và vai trò của khử trùng hàng xuất khẩu

Hàng rào kiểm dịch (SPS) tại các thị trường lớn như Mỹ, EU, Nhật Bản hay Úc ngày càng được thắt chặt. Đối với các mặt hàng có nguồn gốc hữu cơ, đặc biệt là nông sản, việc khử trùng (hay còn gọi là hun trùng) là điều kiện tiên quyết. Phương pháp fumigation này giúp tiêu diệt triệt để mầm bệnh, côn trùng ký sinh và các loại rêu mốc có nguy cơ làm đảo lộn hệ sinh thái bản địa của nước nhập khẩu.

Chứng thư chứng nhận đã xử lý sinh vật gây hại (chứng thư khử trùng) được xem là “tấm vé thông hành” bắt buộc. Thế nhưng, sở hữu chứng thư không đồng nghĩa với việc hàng hóa của doanh nghiệp đã an toàn tuyệt đối tại cảng đích. Sự cố vẫn có thể xảy ra nếu quá trình tác nghiệp thực tế tại kho bãi hoặc trong container chứa hàng gặp sai lệch. Để không rơi vào thế bị động, doanh nghiệp cần nhận diện rõ các lỗ hổng cốt lõi dưới đây.

Sai lầm 1: Ưu tiên giá rẻ thay vì tiêu chuẩn kỹ thuật

Một trong những sai lầm phổ biến nhất của các doanh nghiệp vừa và nhỏ khi tiến hành khử trùng hàng xuất khẩu là đặt yếu tố chi phí lên trên năng lực kỹ thuật. Việc tìm kiếm các đơn vị cung cấp dịch vụ giá rẻ nhằm tối ưu lợi nhuận ngắn hạn thường dẫn đến những hậu quả khôn lường về mặt pháp lý và kinh tế.

Mỗi thị trường nhập khẩu đều quy định những tiêu chuẩn xử lý cực kỳ khắt khe cho từng loại hàng hóa riêng biệt. Ví dụ:

• Tiêu chuẩn AFAS: Hệ thống chuẩn mực khử trùng nghiêm ngặt do Úc và New Zealand quy định. Chỉ những đơn vị được cấp mã số và nằm trong danh sách chính thức mới có quyền thực hiện.
• Tiêu chuẩn ISPM 15: Quy định quốc tế về quản lý vật liệu đóng gói bằng gỗ (pallet, thùng gỗ, kiện gỗ) trong thương mại quốc tế nhằm ngăn ngừa sự di chuyển của dịch hại thực vật.

Khi doanh nghiệp lựa chọn một đơn vị giá rẻ, đơn vị không đủ năng lực, quy trình xử lý kỹ thuật (như thời gian ủ thuốc hoặc biện pháp làm kín) thường không đạt chuẩn. Hệ quả là quá trình loại bỏ mầm bệnh không triệt để. Khi container cập cảng đích, các cơ quan kiểm dịch nước sở tại chỉ cần phát hiện một cá thể côn trùng còn sống, toàn bộ lô hàng của doanh nghiệp sẽ bị đình chỉ thông quan.

Doanh nghiệp vô tình lựa chọn giải pháp không phù hợp ngay từ đầu, gây lãng phí thời gian và tiền bạc. Chi phí phát sinh để xử lý sự cố tại cảng nước ngoài (phí lưu bãi, phí tái khử trùng tại nước sở tại với giá nhân công đắt đỏ, hoặc chi phí tiêu hủy, vận chuyển ngược về Việt Nam) có thể cao gấp hàng chục, thậm chí hàng trăm lần số tiền tiết kiệm được từ việc thuê dịch vụ giá rẻ ban đầu.

Sai lầm 2: Lựa chọn phương án và đơn vị thực hiện không phù hợp

Doanh nghiệp xuất khẩu hoàn toàn có quyền kỳ vọng rằng, chỉ cần bàn giao hàng và trả chi phí, đơn vị dịch vụ sẽ đảm bảo lô hàng an toàn. Tuy nhiên, rủi ro lại đến từ việc chọn phải các đối tác khử trùng có tư duy làm việc hời hợt – những bên chỉ tập trung vào việc “làm đẹp” hồ sơ, cấp chứng thư cho xong việc thay vì xử lý thực tế một cách bài bản.

Một đơn vị khử trùng thiếu năng lực hoặc làm việc thiếu trách nhiệm thường áp dụng một quy trình rập khuôn, đại khái cho mọi lô hàng mà không hề quan tâm đến đặc thù hàng hóa. Mỗi loại hàng hóa đều có quy trình và phương pháp khử trùng riêng. Việc lựa chọn giải pháp kỹ thuật phải được tính toán chính xác dựa trên khối lượng thực tế, tính chất hàng hóa và yêu cầu riêng của nước nhập khẩu.

Nhân sự thực hiện thiếu kinh nghiệm sẽ không đánh giá đúng độ an toàn và độ kín của container, không đảm bảo được dòng đối lưu của khí khử trùng bên trong, dẫn đến tình trạng xử lý không đồng đều, ảnh hưởng đến phẩm cấp hàng.

Nghiêm trọng hơn, khi khí không len lỏi được tới chỗ sâu, trứng hoặc ấu trùng của côn trùng có thể còn sót. Trong suốt hành trình vận chuyển dài ngày trên biển, các ấu trùng sẽ có điều kiện thuận lợi để phát triển. Rủi ro này chỉ được phát hiện khi cơ quan kiểm dịch tại cảng nhập khẩu mở niêm phong container. Khi đó, uy tín của doanh nghiệp đối với đối tác mua hàng (buyer) sẽ bị sụt giảm nghiêm trọng.

Sai lầm 3: Bỏ qua yếu tố độ ẩm khi vận chuyển đường biển

Việc khử trùng là chưa đủ nếu doanh nghiệp bỏ quên yếu tố quản lý độ ẩm trong container. Nhiều doanh nghiệp khi xuất khẩu hàng đường biển thường chỉ tập trung vào việc diệt côn trùng mà bỏ quên “kẻ thù thầm lặng” là nấm mốc.

Trong suốt hành trình dài ngày trên biển, sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm tạo ra hiện tượng “đổ mồ hôi” bên trong container. Độ ẩm cao không chỉ làm hư hỏng bao bì, biến chất sản phẩm mà còn tạo môi trường lý tưởng để nấm mốc phát triển mạnh mẽ.

Ngay cả khi lô hàng đã sạch bóng côn trùng sau bước khử trùng (fumigation), nấm mốc phát sinh trong quá trình vận chuyển vẫn có thể khiến lô hàng bị từ chối nhập khẩu vì không đạt tiêu chuẩn vệ sinh.

Do đó, doanh nghiệp cần kết hợp đồng bộ các giải pháp như lắp đặt túi hút ẩm chuyên dụng và dán giấy container để kiểm soát môi trường bên trong, đồng thời duy trì chất lượng tiêu chuẩn của lô hàng cho đến khi bàn giao tại kho đích.

Hệ quả dài hạn nếu doanh nghiệp mắc sai lầm

Với nhiều thị trường khó tính như Mỹ hay EU, vi phạm quy định kiểm dịch thực vật là lỗi nghiêm trọng. Khi một doanh nghiệp bị phát hiện có lô hàng không đạt chuẩn, thông tin sẽ được lưu trữ trên hệ thống cảnh báo chung của nước nhập khẩu.

Hậu quả là các lô hàng tiếp theo của doanh nghiệp đó xuất sang thị trường này sẽ bị đưa vào danh sách kiểm tra nghiêm ngặt (luồng đỏ), bị tăng tỷ lệ lấy mẫu, kéo dài thời gian thông quan và phát sinh chi phí lưu kho bãi rất lớn. Việc “làm sạch” lại hồ sơ năng lực về sau là cực kỳ khó khăn và tốn kém.

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho dòng chảy hàng hóa quốc tế, việc tìm kiếm một đối tác kiểm dịch có bề dày kinh nghiệm và uy tín là chiến lược hàng đầu của các nhà xuất khẩu thông thái.

Sở hữu bề dày hơn 50 năm kinh nghiệm, VFC Fumigation (VFC Khử trùng) tự hào là đơn vị tiên phong và dẫn đầu tại Việt Nam trong lĩnh vực cung cấp giải pháp khử trùng hàng xuất khẩu, xử lý kiểm dịch thực vật và kiểm soát sinh vật gây hại.

Với mạng lưới chi nhánh rộng khắp toàn quốc và hiện diện tại các cảng biển lớn, kết hợp cùng đội ngũ chuyên gia được đào tạo bài bản, chúng tôi cam kết mang đến giải pháp bảo vệ chuỗi cung ứng toàn diện, giúp mọi lô hàng của doanh nghiệp thông quan thuận lợi và đạt chất lượng tốt nhất.

Để tìm hiểu thêm các thông tin chuyên ngành hữu ích, doanh nghiệp có thể truy cập danh mục Tin tức khử trùng của VFC.