Những loại hàng hóa thường phải khử trùng trước khi xuất khẩu

Trong bối cảnh giao thương toàn cầu ngày càng thắt chặt các quy định về an toàn sinh học, khử trùng hàng hóa không chỉ là một thủ tục hành chính mà đã trở thành “tấm vé thông hành” bắt buộc để đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp chi tiết những loại hàng hóa phải khử trùng trước khi xuất khẩu và các quy định quan trọng mà doanh nghiệp cần nắm rõ.

1. Khử trùng hàng hóa xuất khẩu là gì và vì sao khử trùng lại quan trọng?

Khử trùng xông hơi (Fumigation) là phương pháp sử dụng hơi khí độc trong không gian kín để tiêu diệt các sinh vật gây hại như côn trùng, mọt, nấm mốc… đang tồn tại trong hàng hóa, bao bì hoặc container tại thời điểm xử lý. Quá trình này thường sử dụng hai loại thuốc khử trùng như Phosphine (PH₃) hoặc Methyl Bromide (CH₃Br), có khả năng tiêu diệt sinh vật hại ở mọi giai đoạn phát triển (từ trứng, ấu trùng, nhộng đến con trưởng thành).

Việc khử trùng đóng vai trò cực kỳ quan trọng vì 3 lý do chính:

• Tuân thủ quy định kiểm dịch quốc tế (SPS)

Các quốc gia nhập khẩu thiết lập rào cản kỹ thuật để ngăn chặn sinh vật ngoại lai, bảo vệ hệ sinh thái và nông nghiệp nội địa. Chứng thư khử trùng (Fumigation Certificate) là giấy tờ bắt buộc để thông quan.

• Loại bỏ sinh vật hại trước khi vận chuyển

Trong quá trình lưu kho, đóng gói hoặc vận chuyển nội địa, hàng hóa hoàn toàn có thể đã bị nhiễm dịch hại mà ta chưa phát hiện. Khử trùng giúp xử lý triệt để các sinh vật đang hiện diện trong hàng hóa, hạn chế rủi ro phát sinh vấn đề trong suốt hành trình vận chuyển quốc tế.

(Lưu ý: Thuốc khử trùng không có tác dụng tồn lưu để bảo vệ hàng hóa về lâu dài sau khi xử lý.)

• Tránh rủi ro logistics: Giảm thiểu tối đa các sự cố như hàng bị giữ tại cảng, chi phí lưu bãi tăng vọt, mất uy tín với đối tác hay bị hủy hợp đồng. Chi phí xử lý sự cố thường cao hơn rất nhiều so với chi phí khử trùng ban đầu.

2. Các loại hàng hóa bắt buộc phải khử trùng trước khi xuất khẩu

2.1. Nhóm hàng nông sản

Nông sản là nhóm hàng “nhạy cảm” và có nguy cơ cao nhất chứa côn trùng sống, ấu trùng và nấm mốc do có hàm lượng dinh dưỡng cao và độ ẩm tự nhiên.

• Ngũ cốc, các loại hạt và gia vị: Gạo, cà phê, hạt tiêu, hạt điều, hạnh nhân, gừng, quế, hồi. Các mặt hàng này rất dễ bị mọt hại kho tấn công như: Mọt gạo (Sitophilus oryzae), Mọt ngô (itophilus zeamais), Mọt thóc đỏ (Tribolium castaneum),…
• Sắn lát và nguyên liệu thức ăn chăn nuôi: Thường được vận chuyển dạng hàng rời trên tàu với khối lượng lớn, dễ có nguy cơ phát sinh mọt như loài: Mọt cà phê (Aracerus fasciculatus), Mọt râu dài (Cryptolestes sp),… nên bắt buộc phải áp dụng biện pháp khử trùng.
• Rau quả và trái cây tươi: Các thị trường như Mỹ, Úc yêu cầu xử lý nhiệt, chiếu xạ hoặc khử trùng bằng Methyl Bromide để diệt ruồi đục quả. Quá trình này đòi hỏi kỹ thuật cao để trái cây không bị “phỏng thuốc” và hư hỏng.

Có thể bạn quan tâm: Giải pháp khử trùng toàn diện từ VFC: Chìa khóa thông quan và bảo vệ nông sản Việt

2.2. Nhóm hàng có nguồn gốc từ gỗ và vật liệu đóng gói bằng gỗ (WPM)

Gỗ tự nhiên là nơi trú ngụ lý tưởng của mọt gỗ, sâu đục thân và ấu trùng. Các vật liệu chèn lót bằng gỗ chịu sự quản lý nghiêm ngặt nhất thế giới thông qua tiêu chuẩn ISPM 15.

• Sản phẩm từ gỗ: Đồ nội thất, bàn ghế, tủ kệ, đồ gỗ thủ công mỹ nghệ đều phải qua xử lý khử trùng
• Vật liệu đóng gói, chèn lót: Bao gồm pallet gỗ, thùng gỗ, kệ đỡ, tấm kê hàng và các thanh gỗ chèn lót. Dù mặt hàng chính của bạn là máy móc hay đồ điện tử, nhưng nếu dùng pallet gỗ, toàn bộ lô hàng vẫn phải khử trùng. Gỗ phải được xử lý nhiệt (Heat Treatment) hoặc khử trùng bằng Methyl Bromide và có dấu mộc ISPM 15 hợp lệ trên từng pallet. Nếu thiếu dấu này, hàng sẽ bị từ chối nhập cảng hoặc buộc tiêu hủy pallet.

2.3. Các loại hàng hóa khác thường bị bỏ sót

Nhiều doanh nghiệp lầm tưởng chỉ nông sản và gỗ mới cần xử lý. Thực tế, quy định kiểm dịch còn áp dụng cho:

• Thức ăn gia súc, gia cầm (dễ nhiễm mọt).
• Hàng dệt may, da giày có nguồn gốc sợi bông tự nhiên (dễ phát sinh côn trùng).
• Hàng thủ công mỹ nghệ làm từ cói, mây, tre, lá (nhóm cực kỳ dễ bị côn trùng phát hoại
• Hoặc các loại hàng hóa khác mà nước nhập khẩu yêu cầu

3. Lưu ý về những thị trường nhập khẩu khắt khe

Doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý yêu cầu của từng quốc gia nhập khẩu:

• Mỹ và Canada: Kiểm soát chặt chẽ sinh vật ngoại lai.
• Úc và New Zealand: Được mệnh danh là thị trường khó tính nhất với các yêu cầu kiểm dịch sinh học vô cùng khắt khe.
• Liên minh Châu Âu (EU): Áp dụng tiêu chuẩn chung cho toàn khối, kiểm soát rất gắt gao về dư lượng hóa chất sau khử trùng.
• Nhật Bản, Hàn Quốc: Yêu cầu chứng thư khử trùng phải rõ ràng và kiểm tra cực kỳ kỹ lưỡng bao bì, nông sản.

4. Quy trình khử trùng chuẩn quốc tế đạt hiệu quả cao

Để đảm bảo an toàn và đủ điều kiện thông quan, quy trình khử trùng chuyên nghiệp thường trải qua các bước:

Khảo sát và tư vấn: Xác định loại hàng hóa, khối lượng, điểm đến và mức độ nhiễm dịch hại.

Lập phương án: Lên phương án làm kín, phương án đặt/bơm thuốc, lựa chọn loại hóa chất phù hợp, sử dụng bạt chuyên dụng hoặc vật liệu làm kín phù hợp,…

Thực hiện khử trùng: Bố trí nhân sự thực hiện, làm kín cấu trúc khử trùng, bơm/đặt thuốc,… Các bước thực hiện đều do các kỹ thuật viên có chứng chỉ hành nghề thực hiện

Ủ thuốc và cảnh giới: Dán bảng cảnh giới tránh người không nhiệm vụ tới gần, theo dõi nồng độ thuốc trong thời gian ủ thuốc.

Thông thoáng và nghiệm thu: Sau khi kết thúc khử trùng, mở bạt/cửa container,…, kiểm dư lượng thuốc bằng thiết bị chuyên dụng để đảm bảo an toàn cho người lao động, thu gom vật tư khử trùng, bã thuốc AlP và xử lý theo quy định. Cùng với khách hàng kiểm tra kết quả khử trùng và ban giao lô hàng/container cho khách hàng.

Cấp chứng thư khử trùng (Fumigation Certificate): Cung cấp tài liệu pháp lý hợp lệ để doanh nghiệp làm thủ tục hải quan.

5. VFC Fumigation – Đối tác cung cấp dịch vụ khử trùng uy tín

Trong ngành xuất khẩu, độ uy tín của đơn vị khử trùng quyết định giá trị của tờ Chứng thư tại cảng đến. VFC Fumigation tự hào là đơn vị đầu ngành mang đến giải pháp tối ưu cho doanh nghiệp:

• Kinh nghiệm dày dặn: Hiểu rõ “luật chơi” kiểm dịch của từng quốc gia trên thế giới.
• Mạng lưới rộng khắp: Hoạt động tại hầu hết các cảng biển và khu công nghiệp lớn tại Việt Nam (Cát Lái, Cái Mép, Hải Phòng…) hỗ trợ khách hàng 24/7.
• Chứng thư có giá trị toàn cầu: Chứng thư do VFC cấp được các cơ quan kiểm dịch quốc tế chấp thuận, giúp thông quan mượt mà.
• Quy trình chuẩn quốc tế: Đảm bảo tuân thủ quy trình tiêu chuẩn quốc tế nhằm đảm bảo hiệu quả kiểm soát côn trùng và an toàn sức khỏe con người và môi trường.

Xem thêm: Các dịch vụ khử trùng của VFC Fumigation

Doanh nghiệp nên chủ động thực hiện khử trùng ít nhất 2 – 7 ngày trước khi tàu chạy để đảm bảo đủ thời gian ủ thuốc và hoàn thiện hồ sơ chứng từ. Nếu bạn xuất khẩu nông sản số lượng lớn, dùng pallet gỗ, hoặc không chắc chắn về yêu cầu của thị trường đích, hãy liên hệ ngay với đơn vị chuyên nghiệp để được tư vấn chính xác nhất. Khử trùng đúng cách là giải pháp bảo hiểm trọn vẹn cho giá trị lô hàng của bạn.