Úc là một trong những thị trường thương mại tiềm năng nhưng sở hữu Luật An toàn sinh học nghiêm ngặt bậc nhất thế giới do Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Úc (DAFF) quản lý. Không phải mọi mặt hàng xuất khẩu đều phải khử trùng, nhưng việc xác định đúng nhóm hàng, quy định kiểm dịch, vật liệu đóng gói và điều kiện nhập khẩu là yếu tố sống còn giúp doanh nghiệp ngăn ngừa rủi ro bị giữ hàng, lưu bãi đắt đỏ, bị cưỡng chế xử lý lại hoặc tái xuất tại cảng đích.
1. Các nhóm mặt hàng xuất khẩu sang Úc phổ biến và điều kiện kiểm dịch DAFF
Bộ Nông nghiệp Australia (DAFF) phân loại yêu cầu an toàn sinh học dựa trên mức độ rủi ro lây truyền dịch hại ngoại lai của từng dòng sản phẩm. Việc nắm vững các tiêu chí kỹ thuật riêng biệt giúp chủ hàng và các công ty Forwarder/Logistics chủ động lên phương án xử lý và chuẩn bị chứng từ chính xác trước khi hạ container.
1.1 Nhóm nông sản, hạt và thực phẩm khô (Cà phê, hạt điều, hồ tiêu, gạo, dược liệu)
Việt Nam hiện nắm giữ vị trí hàng đầu về sản lượng xuất khẩu hạt điều, cà phê, hồ tiêu, gạo và các loại dược liệu thô sang Úc. Do có nguồn gốc thực vật tự nhiên, nhóm hàng này luôn nằm trong tầm kiểm tra an toàn sinh học khắt khe nhất.
- Xử lý diệt trừ sinh vật hại: Bắt buộc qua quy trình khử trùng xông hơi bằng thuốc khử trùng Methyl Bromide (hoạt chất duy nhất được phê duyệt theo tiêu chuẩn AFAS tại Việt Nam). Công tác xử lý phải do các đơn vị dịch vụ đã đăng ký và sở hữu mã số AEI chính thức thực hiện.
- Tiêu chuẩn vệ sinh và chứng thư: Lô hàng không được lẫn tạp chất, đất cát, hạt cỏ dại. Bắt buộc kèm theo giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật do Cục Bảo vệ Thực vật Việt Nam cấp, tương thích hoàn toàn với hệ thống cơ sở dữ liệu BICON của DAFF.
Với nông sản và thực phẩm khô, doanh nghiệp cần phối hợp đồng thời hồ sơ kiểm dịch, lịch đóng hàng, thời gian ủ khí và thời điểm cấp chứng thư. Bạn có thể xem quy trình khử trùng hàng hóa xuất khẩu sang Úc từ A–Z để hình dung đầy đủ các bước cần chuẩn bị.
1.2 Nhóm mây tre đan, cói, lục bình & hàng thủ công mỹ nghệ từ nguyên liệu tự nhiên
Các sản phẩm mây tre đan, thảm cói, đồ mỹ nghệ làm từ lục bình, lá cọ, vỏ cây thô là nhóm hàng xuất khẩu thế mạnh của Việt Nam nhưng lại thuộc diện rủi ro an toàn sinh học cực kỳ cao.
- Nguy cơ tiềm ẩn: Xơ sợi thực vật tự nhiên chưa qua chế biến sâu là môi trường sống lý tưởng của các loài côn trùng đục thân, trứng mọt và bào tử nấm mốc.
- Yêu cầu xử lý: 100% các lô hàng thuộc nhóm này bắt buộc phải qua xử lý khử trùng xông hơi Methyl Bromide theo đúng liều lượng, nhiệt độ và thời gian ủ chuẩn mực của tiêu chuẩn AFAS trước khi đóng container.
Phương án xử lý còn phụ thuộc vào cấu trúc kiện hàng, độ kín và đặc tính nguyên liệu. Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm quy trình khử trùng container bằng Methyl Bromide trước khi bố trí lịch đóng hàng.
1.3 Nhóm sản phẩm gỗ, đồ nội thất và bao bì/pallet gỗ chèn lót
Đối với nhóm hàng gỗ và bao bì gỗ xuất khẩu đi Úc, quy định kiểm dịch phân tách rõ ràng hai đối tượng:
- Vật liệu đóng gói, chèn lót bằng gỗ (WPM – Wooden Packaging Material): Tất cả pallet gỗ, thùng gỗ, thanh nẹp chèn lót bằng gỗ tự nhiên thô bắt buộc phải được xử lý theo đúng tiêu chuẩn quốc tế. Đối với thị trường Úc, VFC Fumigation luôn tư vấn khách hàng thực hiện xử lý đồng bộ theo tiêu chuẩn AFAS bằng thuốc khử trùng Methyl Bromide để giảm thiểu tối đa rủi ro kiểm dịch tại cảng đích.
- Sản phẩm đồ gỗ thành phẩm: Đồ nội thất gia đình, đồ gỗ mỹ nghệ bắt buộc làm sạch hoàn toàn vỏ cây và qua xử lý phòng ngừa mối mọt đục gỗ. Nếu tỷ lệ vỏ cây bám dính vượt quá ngưỡng cho phép của DAFF, toàn bộ lô hàng sẽ bị từ chối thông quan. (Lưu ý: Gỗ công nghiệp như Plywood, MDF, OSB đã qua ép nhiệt cao áp được miễn trừ).
Đối với pallet, thùng và kiện gỗ, doanh nghiệp nên kiểm tra riêng yêu cầu về xử lý pallet và kiện gỗ theo tiêu chuẩn ISPM 15, thay vì chỉ kiểm tra bản thân hàng hóa bên trong.
1.4 Nhóm hàng máy móc, thiết bị, kim khí và phụ tùng cơ khí
Tỷ trọng xuất khẩu máy móc công nghiệp, thiết bị, phương tiện vận tải và phụ tùng kim khí sang Australia đang tăng trưởng mạnh. Nguy cơ kiểm dịch của nhóm này tập trung vào hai yếu tố:
- Kiểm soát vệ sinh bề mặt: Máy móc (đặc biệt là thiết bị đã qua sử dụng) phải được phun rửa áp lực cao, làm sạch 100% bùn đất, dầu mỡ bẩn, tàn dư thực vật và hạt giống cỏ dại.
- Quy chuẩn kiểm soát bọ xít nâu cánh cứng (BMSB): Nếu lô hàng thuộc danh mục hàng hóa có rủi ro cao vận chuyển trong mùa cao điểm BMSB (từ 01/09 đến 30/04 năm sau), chủ hàng bắt buộc tiến hành xử lý diệt trừ theo chương trình BMSB-AusTreat trước khi tàu rời cảng xuất phát. Danh mục hàng mục tiêu, thời gian mùa vụ và yêu cầu đối với nhà cung cấp xử lý được trình bày trong hướng dẫn quy định BMSB-AusTreat khi xuất khẩu sang Úc và New Zealand.
1.5 Nhóm nông sản, viên nén gỗ xuất khẩu bằng tàu rời / tàu xá
Bên cạnh hàng đóng container, Việt Nam xuất khẩu khối lượng lớn gạo xá, nông sản đổ xá và viên nén gỗ sang thị trường quốc tế bằng tàu biển chuyên dụng.
- Đặc thù kỹ thuật: Khối lượng hàng khổng lồ nằm sâu trong các hầm tàu có nguy cơ xuất hiện điểm mù nếu chỉ bơm thuốc bề mặt.
- Giải pháp VFC Fumigation: Áp dụng quy trình khử trùng tàu biển đường dài theo tiêu chuẩn IMFO. VFC Fumigation là đại diện duy nhất tại Việt Nam thuộc IMFO, ứng dụng hệ thống đảo khí J-System giúp khí thuốc phân bổ đồng đều 100% xuống tận đáy hầm tàu, diệt sạch mọt mà vẫn đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hành trình biển.
1.6 Nhóm dệt may, giày dép & hàng tiêu dùng
Các nhóm hàng dệt may, quần áo, giày dép, đồ nhựa và hàng tiêu dùng tổng hợp được xếp vào nhóm rủi ro an toàn sinh học thấp và không bắt buộc phải khử trùng, trừ các trường hợp ngoại lệ:
- Sản phẩm chứa chi tiết trang trí từ lông thú, da thô, hạt cây, vỏ hến tự nhiên.
- Lô hàng sử dụng pallet gỗ thô chưa được đóng dấu ISPM 15 để chất hàng.
Nếu lô hàng có nhiều loại vật liệu hoặc doanh nghiệp chưa xác định được đối tượng cần xử lý, có thể đối chiếu thêm các loại hàng hóa thường phải khử trùng trước khi xuất khẩu.
2. Quy định kiểm dịch theo hệ thống tra cứu BICON và tiêu chuẩn AFAS / AusTreat
Úc không áp dụng quy trình kiểm tra cảm quan đơn thuần mà bắt buộc tất cả các lô hàng nhập khẩu phải đáp ứng đồng thời hệ thống pháp lý khắt khe:
2.1 Hệ thống tra cứu điều kiện nhập khẩu BICON
BICON (Biosecurity Import Conditions) là hệ thống cơ sở dữ liệu tra cứu điều kiện an toàn sinh học chính thức do DAFF vận hành. Doanh nghiệp nhập mã HS Code hoặc tên khoa học của mặt hàng để xác định điều kiện nhập khẩu, kiểm tra xem hàng được nhập khẩu tự do hay bắt buộc phải có giấy phép nhập khẩu do người mua tại Úc đứng tên xin trước khi hàng rời cảng Việt Nam.
2.2 Tiêu chuẩn khử trùng AFAS (Australian Fumigation Accreditation Scheme)
Chính phủ Úc chỉ công nhận chứng thư kiểm dịch được cấp bởi các đơn vị nằm trong danh sách nhà cung cấp dịch vụ được DAFF phê duyệt và sở hữu mã số AEI hợp lệ. Chứng thư AFAS bắt buộc ghi nhận đầy đủ, trung thực các thông số kỹ thuật thực tế triển khai (liều lượng, nhiệt độ môi trường, thời gian ủ, thời gian thông thoáng xả khí và kết quả đo nồng độ) theo đúng form chuẩn của Bộ Nông nghiệp Úc.
Xem thêm: AFAS là gì và 5 điều quan trọng khi xuất khẩu sang Úc.
2.3 Quy định kiểm soát Bọ xít nâu BMSB theo chương trình AusTreat
- Mùa vụ BMSB cố định: Áp dụng từ ngày 01/09 năm trước đến hết ngày 30/04 năm sau (tính theo ngày xếp hàng lên tàu).
- Yêu cầu: Các lô hàng thuộc danh mục nguy cơ cao đi Úc phải được xử lý bởi đơn vị đạt chứng nhận BMSB-AusTreat. Tại Việt Nam, VFC Fumigation là đơn vị có đủ năng lực đăng ký và triển khai quy trình xử lý BMSB đạt chuẩn bằng thuốc khử trùng Methyl Bromide.
Tìm hiểu thêm: Toàn bộ quy định kiểm soát BMSB-AusTreat khi xuất khẩu sang Úc.
3. Những lưu ý bắt buộc để tránh bị phạt, giữ hàng hoặc tái xuất tại cảng Úc
Khi container cập các cảng biển lớn của Australia như Sydney, Melbourne, Brisbane hay Fremantle, cơ quan DAFF sẽ tiến hành soi chiếu hồ sơ và kiểm tra thực địa. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý:
- Khai báo chính xác tuyên bố an toàn sinh học: Mọi thông tin trên Packing List, Commercial Invoice, Bill of Lading phải trùng khớp 100% với chứng thư khử trùng. Sai lệch dù chỉ 1 ký tự số container hay số seal cũng có thể khiến chứng thư bị vô hiệu hóa, phát sinh chi phí lưu container/lưu bãi đắt đỏ tại Úc.
- Lập kế hoạch khử trùng phù hợp tiến độ: Công tác xông hơi bằng thuốc khử trùng Methyl Bromide đòi hỏi thời gian phơi nhiễm khí từ 24 – 48 giờ, cộng thêm thời gian nghiệm thu thông thoáng an toàn. Việc sắp xếp khử trùng quá sát giờ cắt máng dễ dẫn đến nguy cơ trễ tàu.
- Giải pháp chống ẩm mốc hải trình (Dán giấy lót & hút ẩm Container): Hải trình đi Úc kéo dài dễ gây ra hiện tượng ngưng tụ nước, làm mốc đồ gỗ và nông sản. Doanh nghiệp nên kết hợp dán giấy lót vách/trần container + đặt túi hút ẩm chuyên dụng song song với khử trùng để thiết lập lớp bảo vệ toàn diện.
- Minh bạch hóa dữ liệu và xác thực chứng thư bằng QR Code: VFC Fumigation áp dụng mô hình khử trùng minh bạch 2 lớp giúp Hải quan Úc đối soát ngay lập tức bản chứng thư gốc lưu trữ trên hệ thống, triệt tiêu rủi ro nghi ngờ giả mạo chứng từ.
Cẩm nang tra cứu tổng thể: Tổng hợp những điều bạn cần biết về khử trùng hàng đi Úc mới nhất.
4. Câu hỏi thường gặp về kiểm dịch và khử trùng hàng đi Úc
Câu 1: Làm sao để kiểm tra mặt hàng nông sản của tôi có cần giấy phép nhập khẩu từ DAFF hay không?
Trả lời: Doanh nghiệp tra cứu trực tiếp mã HS Code hoặc tên khoa học của sản phẩm trên hệ thống BICON của Bộ Nông nghiệp Úc để biết mặt hàng được nhập tự do hay bắt buộc phải có giấy phép nhập khẩu.
Câu 2: Úc có chấp nhận chứng thư khử trùng cấp bởi các công ty dịch vụ thông thường không?
Trả lời: Tuyệt đối không. Úc chỉ chấp nhận chứng thư từ các đơn vị có mã số AEI nằm trong danh sách hệ thống AFAS do DAFF phê duyệt công khai. Giấy chứng nhận từ đơn vị ngoài hệ thống sẽ bị xem là vô giá trị, container sẽ bị giữ lại cảng Úc để xử lý lại với chi phí rất cao hoặc bị tái xuất.
Câu 3: Thùng carton đóng gói quần áo đi Úc dùng Pallet nhựa thì có cần khử trùng không?
Trả lời: Nếu thùng carton và pallet đều làm từ chất liệu nhựa/tổng hợp và không vận chuyển trong mùa cao điểm BMSB thì lô hàng không bắt buộc phải khử trùng. Tuy nhiên, nếu trong container có sử dụng dù chỉ 1 thanh nẹp gỗ thô chưa qua xử lý, toàn bộ container sẽ bị kiểm soát an toàn sinh học.
Câu 4: Mùa cao điểm kiểm soát bọ xít nâu BMSB đi Úc tính theo ngày tàu chạy hay ngày hàng đến cảng Úc?
Trả lời: Quy định BMSB-AusTreat tính theo ngày xếp hàng lên tàu tại cảng xuất khẩu.
Câu 5: Sản phẩm mây tre đan, thủ công mỹ nghệ xuất khẩu sang Úc bắt buộc dùng phương pháp khử trùng nào?
Trả lời: Sản phẩm mây tre đan, cói, lục bình bắt buộc phải khử trùng bằng Methyl Bromide (MB) theo đúng liều lượng tiêu chuẩn AFAS để tiêu diệt dịch hại còn sống ẩn nấp bên trong thớ sợi tự nhiên.
5. VFC Fumigation – Đối tác cung cấp giải pháp khử trùng đạt chuẩn AFAS & AusTreat uy tín
Với lịch sử hơn 50 năm hình thành và phát triển, VFC Fumigation (Công ty Cổ phần Khử trùng Việt Nam) là đơn vị tiên phong dẫn đầu ngành khử trùng xông hơi kỹ thuật cao. Chúng tôi mang đến cho doanh nghiệp xuất khẩu sang Australia giải pháp quản trị rủi ro toàn diện:
- Năng lực chứng nhận quốc tế: Đơn vị chính thức sở hữu mã số AEI thuộc chương trình AFAS, đủ điều kiện xử lý BMSB-AusTreat đi Úc, cùng hệ thống công nghệ đảo khí tiên tiến.
- Quản trị số hóa minh bạch 2 lớp:
- Lớp 1 (Quản lý nội bộ qua FumiApp): Mọi dữ liệu hình ảnh hiện trường, thời gian ủ thuốc và kết quả đo nồng độ khí thực tế (ppm) được lưu vết tự động.
- Lớp 2 (Xác thực điện tử qua QR Code): Chứng thư VFC Fumigation cấp tích hợp mã QR Code giúp cơ quan DAFF tại Úc quét mã đối soát trực tiếp, đảm bảo thông quan trơn tru 100%.
THÔNG TIN LIÊN HỆ TƯ VẤN VÀ NHẬN BÁO GIÁ:
- Hotline/Zalo: 0914.773.300
- Email: contact@fumigation.vn

