Hàng rời, máy móc, sắt thép, đồ gỗ đi Úc có phải khử trùng BMSB hay không?

Theo quy định của Bộ Nông nghiệp Úc (DAFF), máy móc, sắt thép và đồ gỗ đều thuộc danh mục hàng hóa rủi ro cao (Target High Risk Goods) bắt buộc phải xử lý BMSB nếu xuất xứ hoặc quá cảnh qua quốc gia rủi ro trong mùa vụ (01/09 đến 30/04). Đặc biệt, hàng rời bắt buộc phải xử lý trước khi xuất bến do Úc cấm xử lý hàng rời tại cảng đến.

1. Hàng hóa thuộc diện BMSB là gì? Phân loại theo quy định của DAFF

Chương trình quản lý bọ xít nâu (Halyomorpha halys – BMSB) là biện pháp an toàn sinh học áp dụng trong khung thời gian từ 01/09 đến hết 30/04 năm sau tính theo ngày xếp hàng lên tàu.

Danh mục hàng hóa rủi ro cao (Target High Risk Goods) – Bắt buộc xử lý

Bao gồm các nhóm hàng hóa công nghiệp, cơ khí và vật liệu có nhiều kẽ hở, ngóc ngách thuận lợi cho côn trùng ẩn nấp:

• Gỗ thương phẩm, sản phẩm từ gỗ và vật liệu lie (gỗ bần).
• Thảm trải sàn và vật liệu dệt sàn.
• Sản phẩm từ đá, thạch cao, xi măng, gốm sứ và thủy tinh.
• Sắt thép và các sản phẩm gia công kết cấu từ sắt thép.
• Kim loại màu (nhôm, đồng, chì, kẽm) và dụng cụ kim khí.
• Nồi hơi, máy móc cơ khí, thiết bị điện và linh kiện công nghiệp.
• Phương tiện vận tải đường sắt, ô tô, xe máy kéo công trình, tàu thuyền.

Danh mục hàng hóa rủi ro thứ cấp (Target Risk Goods) – Giám sát ngẫu nhiên

• Bao gồm: Hóa chất, nhựa và cao su, giấy và bìa, hàng dệt may…
• Chính sách áp dụng: Nhóm hàng này không bắt buộc phải khử trùng trước khi xuất xưởng, nhưng sẽ chịu kiểm tra xác suất ngẫu nhiên khi cập cảng Úc. Nếu cơ quan kiểm dịch phát hiện có bọ xít sống, cả container sẽ bị giữ lại xử lý hoặc buộc tái xuất.

2. Phân tích yêu cầu kỹ thuật đối với từng nhóm hàng xuất khẩu

Hàng rời thuộc diện BMSB phải được xử lý trước khi bốc lên tàu sang Úc

Mỗi chủng loại hàng hóa mang đặc thù kết cấu riêng, đòi hỏi phương án xử lý kiểm soát rủi ro chính xác.

2.1 Hàng rời (Breakbulk), thiết bị xếp trên Flat Rack hoặc Open Top

• Quy định bắt buộc xử lý ngoài biên giới: Hàng rời thuộc danh mục rủi ro cao bắt buộc phải được xử lý kiểm dịch đạt chuẩn trước khi bốc lên tàu.
• Cấm xử lý tại cảng đích: Úc tuyệt đối không cho phép đưa hàng rời thuộc diện kiểm soát BMSB cập bến rồi mới xử lý trên bờ. Hàng vi phạm sẽ bị từ chối cập cảng và buộc quay đầu ngay trên biển.
• Khung thời hạn 120 giờ: Đối với các lô hàng xử lý từ ngày 01/09 đến trước ngày 01/12, toàn bộ công tác bốc hàng lên tàu phải hoàn tất trong vòng 120 giờ kể từ khi kết thúc khử trùng/thông thoáng an toàn.

2.2 Máy móc cơ khí, dây chuyền thiết bị, phương tiện vận tải

• Nhóm hàng này nằm trong danh sách rủi ro cao nhất vì cấu trúc vỏ máy, khoang động cơ và hộp điều khiển có vô số điểm trú ẩn kín đáo cho bọ xít.
• Yêu cầu độ sạch kép: Bên cạnh chứng thư BMSB, Bộ Nông nghiệp Úc yêu cầu máy móc (đặc biệt là máy nông nghiệp, thiết bị công trình đã qua sử dụng) phải được vệ sinh sạch hoàn toàn bùn đất, dầu mỡ và hạt cỏ dại trước khi xông hơi đóng container.

2.3 Sắt thép xây dựng, ống thép, cuộn thép, kết cấu dầm

• Các loại thép hình, ống thép rỗng ruột hoặc bó thép xây dựng có khả năng lưu giữ côn trùng trong các kẽ hở giữa các thanh thép bó chặt.
• Khi thuộc diện kiểm soát, lô hàng phải được xử lý bằng phương pháp được DAFF công nhận với chứng thư đồng bộ trên hệ thống quản lý của nước nhập khẩu.

2.4 Đồ gỗ nội thất và sản phẩm thủ công mỹ nghệ bằng gỗ

• Đối với sản phẩm gỗ thương phẩm: Thuộc nhóm Target High Risk Goods, phải tuân thủ quy chuẩn kiểm dịch thực vật thông thường và các yêu cầu BMSB nếu chuỗi cung ứng có yếu tố rủi ro.
• Đối với vật liệu chèn lót bằng gỗ: Để đảm bảo hàng hóa được thông quan an toàn và thuận lợi tại Úc, VFC Fumigation định hướng tư vấn doanh nghiệp thực hiện khử trùng container và toàn bộ vật liệu chèn lót theo tiêu chuẩn AFAS. Việc xử lý xông hơi đạt chuẩn AFAS do đơn vị sở hữu mã định danh AEI thực hiện là giải pháp tối ưu giúp hồ sơ kiểm dịch đồng bộ, hạn chế tối đa rủi ro bị giữ hàng kiểm tra thực tế và phát sinh chi phí lưu bãi tại cảng đến.

3. Hàng xuất khẩu từ Việt Nam có bắt buộc phải khử trùng BMSB không?

Hàng xuất từ Việt Nam cần rà soát xuất xứ linh kiện và hành trình vận chuyển để xác định yêu cầu BMSB

Vị trí của Việt Nam trên danh sách rủi ro của DAFF

• Việt Nam không nằm trong danh mục các quốc gia rủi ro mục tiêu (Target Risk Countries) của chương trình BMSB (danh sách chủ yếu gồm hơn 40 quốc gia tại Bắc Bán cầu: Mỹ, Châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc…).
• Do đó, hàng hóa có nguồn gốc xuất xứ 100% tại Việt Nam, sản xuất hoàn toàn bằng nguyên liệu nội địa và đóng container xuất trực tiếp sang Úc về nguyên tắc không bắt buộc phải xông hơi BMSB.

3 trường hợp hàng đi từ cảng Việt Nam vẫn bắt buộc phải khử trùng BMSB

• Trường hợp 1: Sử dụng linh kiện, cấu kiện nhập khẩu từ nước rủi ro: Hàng hóa gia công, lắp ráp tại Việt Nam (như máy móc cơ khí, kết cấu thép) nhưng linh kiện chính nhập khẩu từ châu Âu hoặc Mỹ chưa qua xử lý BMSB.
• Trường hợp 2: Hàng quá cảnh (Transit) qua Việt Nam trước khi sang Úc: Các lô hàng sản xuất tại nước rủi ro nhưng chuyển tải qua cảng biển Việt Nam để đóng gói, gom hàng hoặc chờ xuất tàu. Điển hình như dự án xử lý cánh quạt tuabin gió quá cảnh tại Việt Nam để xuất khẩu đi Úc.
• Trường hợp 3: Container ghép hàng (LCL) hoặc chuyển tải (Transhipment) qua cảng rủi ro: Hàng hóa Việt Nam đóng chung container với hàng của quốc gia rủi ro, hoặc tàu cập cảng bốc dỡ, mở seal tại nước rủi ro trong mùa cao điểm.

4. Biện pháp xử lý BMSB cho hàng rời, máy móc, sắt thép, đồ gỗ tại Việt Nam

Methyl Bromide là phương án xử lý BMSB được áp dụng tại Việt Nam

Khử trùng bằng thuốc khử trùng Methyl Bromide (MB) là phương án kỹ thuật hàng đầu được áp dụng cho nhóm hàng hóa công nghiệp và cơ khí:

• Yêu cầu kỹ thuật: Liều lượng thuốc khử trùng tùy theo đối tưởng xử lý và nhiệt độ môi trường thực tế tại thời điểm tác nghiệp. Kỹ thuật viên phải tiến hành công tác đo nồng độ theo tiêu chuẩn để bảo đảm nồng độ thuốc đạt chuẩn xuyên suốt quá trình xử lý.
• Tại Việt Nam: Công ty Cổ phần Khử trùng Việt Nam (VFC Fumigation) là đơn vị uy tín duy nhất được đăng ký và phê chuẩn thực hiện xử lý BMSB bằng thuốc Methyl Bromide phục vụ thông quan hàng hóa xuất khẩu.

5. Checklist kiểm soát rủi ro thông quan hàng hóa thuộc diện BMSB

• Quản lý nghiêm ngặt mốc thời gian 120 giờ: Đối với hàng rời hoặc container đóng kín trước ngày 01/12, hàng hóa phải được xếp lên tàu trong vòng 120 giờ kể từ khi hoàn thành khử trùng. Nếu tàu bị hoãn chuyến quá 120 giờ, lô hàng bắt buộc phải xử lý lại từ đầu.
• Đơn vị xử lý bắt buộc phải có mã AEI: Kiểm tra kỹ mã định danh thực thể của công ty khử trùng trên cổng thông tin của DAFF, bảo đảm mã số đang ở trạng thái chấp thuận (Approved).
• Đồng bộ dữ liệu trên cổng BMSB Portal: Bảo đảm đơn vị khử trùng đã tải trực tiếp kết quả xử lý và chứng từ lên hệ thống AusTreat của cơ quan kiểm dịch Úc.
• Khớp dữ liệu bộ chứng từ: Thông tin số container, số seal, tên hàng, khối lượng và ngày Shipped on Board trên chứng chỉ phải trùng khớp 100% với Vận đơn đường biển (B/L).

6. VFC Fumigation – Đơn vị duy nhất tại Việt Nam được cấp phép xử lý BMSB xuất khẩu đi Úc và New Zealand

Đứng trước rủi ro tổn thất lớn nếu lô hàng bị từ chối cập cảng, việc lựa chọn đúng đơn vị xử lý kiểm dịch là yếu tố quyết định của mọi doanh nghiệp xuất khẩu:

VFC Fumigation đồng hành cùng doanh nghiệp xử lý BMSB cho hàng xuất khẩu sang Úc và New Zealand

• Phê chuẩn chính thức từ DAFF: VFC Fumigation là đơn vị hàng đầu tại Việt Nam được Bộ Nông nghiệp Úc phê duyệt tham gia chương trình BMSB-AusTreat.
• Phương pháp xử lý chuẩn quốc tế: VFC Fumigation làm chủ quy trình xử lý BMSB bằng thuốc khử trùng Methyl Bromide.
• Bảo đảm tiến độ thông quan: Đội ngũ kỹ thuật nắm vững từng thông số hiện trường, chịu trách nhiệm nhập và đồng bộ toàn bộ dữ liệu hợp lệ lên hệ thống BMSB Portal, hỗ trợ lô hàng thông quan suôn sẻ.
• Kinh nghiệm thực chiến phong phú: VFC Fumigation đã trực tiếp đồng hành xử lý cho hàng ngàn container đồ gỗ, máy móc, cấu kiện công nghiệp và hàng siêu trường siêu trọng xuất khẩu qua nhiều mùa vụ BMSB khắt khe.

Nếu doanh nghiệp chưa xác định rõ lô hàng của mình có thuộc diện kiểm soát BMSB hay cần xử lý theo AusTreat hay không, hãy liên hệ VFC Fumigation để được tư vấn cụ thể theo thị trường xuất khẩu, loại hàng và thời điểm vận chuyển. Đội ngũ kỹ thuật sẽ hỗ trợ kiểm tra yêu cầu xử lý, hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ và sắp xếp lịch khử trùng phù hợp với kế hoạch giao hàng:

• Hotline kỹ thuật 24/7: 0914 773 300
• Email tiếp nhận thông tin: contact@fumigation.vn

7. Câu hỏi thường gặp về hàng hóa thuộc diện BMSB

Câu hỏi 1: Sắt thép xuất khẩu từ cảng Hải Phòng đi Úc đóng trong container kín có cần làm BMSB không?

Trả lời: Nếu sắt thép sản xuất tại Việt Nam từ nguồn phôi nội địa và vận chuyển trực tiếp sang Úc, doanh nghiệp không bắt buộc phải làm chứng thư BMSB. Tuy nhiên, nếu lô hàng có sử dụng linh kiện nhập khẩu từ nước rủi ro hoặc do hãng tàu/người mua yêu cầu phòng ngừa rủi ro chuỗi cung ứng, việc xử lý vẫn cần được thực hiện.

Câu hỏi 2: Tại sao hàng rời (Breakbulk) lại bị quản lý khắt khe hơn hàng container trong mùa BMSB?

Trả lời: Hàng rời có diện tích tiếp xúc môi trường ngoài trời lớn, dễ bị bọ xít nâu xâm nhập và lây lan diện rộng trong quá trình vận chuyển trên boong hoặc khoang hở. Do đó, DAFF bắt buộc hàng rời phải được xử lý ngoài biên giới trước khi bốc tàu và cấm việc xử lý tại cảng đến.

Câu hỏi 3: Làm sao để kiểm tra mã AEI của đơn vị khử trùng có hợp lệ hay không?

Trả lời: Doanh nghiệp truy cập trang danh sách các nhà cung cấp dịch vụ xử lý (List of treatment providers) trên website chính thức của DAFF (agriculture.gov.au), tra cứu tên công ty khử trùng để xác nhận mã số AEI đang ở trạng thái được phê chuẩn hoạt động.