WPM là gì? Quy định khử trùng vật liệu đóng gói bằng gỗ xuất khẩu

WPM là gì và tại sao vật liệu phụ trợ đóng gói này lại quyết định sự thành bại của một lô hàng xuất khẩu? Hiểu rõ khái niệm WPM là gì cùng các quy định khử trùng xuất khẩu nghiêm ngặt sẽ giúp doanh nghiệp chủ động phòng ngừa rủi ro, tối ưu hóa chi phí và bảo vệ uy tín thương hiệu trên thị trường toàn cầu.

WPM là gì? Vai trò của WPM trong chuỗi cung ứng

Thuật ngữ WPM là viết tắt của Wood Packaging Material, dịch sang tiếng Việt có nghĩa là vật liệu đóng gói bằng gỗ. Theo các hướng dẫn từ Công ước Bảo vệ Thực vật Quốc tế (IPPC), đây là các loại gỗ thô hoặc cấu kiện bằng gỗ chưa qua chế biến sâu, được sử dụng rộng rãi để chèn lót, bảo vệ, cố định hoặc nâng đỡ hàng hóa trong suốt quá trình vận chuyển xuyên quốc gia. WPM xuất hiện trong hầu hết các ngành hàng từ công nghiệp nặng, linh kiện điện tử cho đến nông sản xuất khẩu nhờ giá thành rẻ và khả năng chịu lực tốt.

Các loại vật liệu đóng gói bằng gỗ phổ biến nhất hiện nay bao gồm pallet gỗ, tấm ván trượt (skids), cổ pallet (pallet collars), thùng thưa (crates), thùng kín (boxes) và các loại hộp gỗ. Ngoài ra, nhóm này còn bao gồm các thanh nẹp, vật liệu chèn lót góc hoặc cạnh (dunnage) dùng để cố định hàng bên trong container, cùng các loại bao bì hoặc ống quấn dây cáp bằng gỗ. Tất cả các cấu kiện này đều nằm trong phạm vi giám sát chặt chẽ của các cơ quan kiểm dịch tại cảng đến.

Doanh nghiệp cần lưu ý một quy định mang tính phân loại rất quan trọng là tiêu chuẩn kiểm soát WPM chỉ áp dụng đối với vật liệu gỗ thô có độ dày lớn hơn 6mm. Các loại sản phẩm gỗ công nghiệp đã qua chế biến sâu dưới nhiệt độ và áp suất cao như gỗ plywood, gỗ MDF, HDF hoặc ván dăm hoàn toàn được miễn trừ khỏi các quy định này. Lý do là vì quy trình sản xuất các loại ván công nghiệp đã sử dụng keo và xử lý nhiệt, giúp triệt tiêu hoàn toàn các mầm mống sâu bệnh bên trong lõi gỗ.

Lý do vật liệu đóng gói bằng gỗ bị kiểm soát nghiêm ngặt

Theo các nghiên cứu chuyên ngành từ Hiệp hội Kiểm soát Dịch hại Quốc gia Hoa Kỳ (NPMA PestWorld) và tạp chí PCT Online, gỗ thô chưa qua chế biến là môi trường trú ẩn lý tưởng của các loài sinh vật hại. Các loại côn trùng đục thân gỗ, mối mọt, tuyến trùng và các loại nấm bệnh nguy hiểm có thể sinh sống rất lâu trong các thanh gỗ làm pallet. Khi các kiện hàng di chuyển xuyên lục địa, vật liệu đóng gói bằng gỗ vô tình trở thành phương tiện phát tán các loài sinh vật ngoại lai này sang môi trường mới.

Nếu các loài sinh vật ngoại lai xâm nhập thành công vào quốc gia nhập khẩu, chúng có thể tàn phá hệ sinh thái lâm nghiệp địa phương và gây ra những thiệt hại kinh tế lên đến hàng tỷ đô la. Do đó, các quốc gia có nền nông nghiệp và lâm nghiệp phát triển như Mỹ, Úc, Nhật Bản hay các nước thuộc khối Liên minh Châu Âu (EU) luôn đặt ra những rào cản kỹ thuật cực kỳ khắt khe đối với vật liệu bao bì bằng gỗ. Việc kiểm soát chặt chẽ WPM ngay từ cửa ngõ xuất khẩu là biện pháp bắt buộc để ngăn chặn nguy cơ khủng hoảng sinh học.

Để chuẩn hóa và hài hòa hóa các biện pháp kiểm dịch trên phạm vi toàn cầu, Công ước Bảo vệ Thực vật Quốc tế đã ban hành tiêu chuẩn quốc tế ISPM 15. Tiêu chuẩn này quy định tất cả các loại vật liệu đóng gói bằng gỗ sử dụng trong thương mại quốc tế đều phải trải qua quy trình xử lý nghiêm ngặt nhằm tiêu diệt hoàn toàn dịch hại trước khi thông quan. Việc không tuân thủ quy định này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp tự tước đi cơ hội tiếp cận các thị trường lớn và đối mặt với các án phạt hành chính nặng nề.

Các phương pháp khử trùng vật liệu đóng gói bằng gỗ xuất khẩu

Để một cấu kiện vật liệu đóng gói bằng gỗ được chứng nhận hợp pháp cho việc xuất khẩu, vật liệu đó bắt buộc phải được xử lý bằng các biện pháp kỹ thuật được quốc tế công nhận. Theo Sổ tay hướng dẫn khử trùng của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) và Bộ Nông nghiệp Úc, xử lý nhiệt là một trong những phương pháp an toàn và phổ biến nhất hiện nay. Quy trình này đòi hỏi gỗ phải được đặt vào các lò sấy chuyên dụng để gia nhiệt, đảm bảo nhiệt độ tại tâm lõi gỗ đạt tối thiểu 56 độ C và được duy trì liên tục trong ít nhất 30 phút.

Xử lý nhiệt không chỉ giúp tiêu diệt tận gốc các loại ấu trùng, côn trùng ẩn nấp bên trong thớ gỗ mà còn làm giảm độ ẩm của pallet, giúp ngăn ngừa tình trạng ẩm mốc trong quá trình lênh đênh trên biển. Đây là phương pháp được các thị trường khó tính như châu Âu đặc biệt khuyến khích vì tính thân thiện với môi trường.

Phương pháp cốt lõi thứ hai có lịch sử áp dụng lâu đời và hiệu quả cao là khử trùng xông hơi bằng thuốc khử trùng Methyl Bromide (MB). Quá trình khử trùng yêu cầu vật liệu đóng gói bằng gỗ phải được đưa vào không gian kín khí và bơm thuốc với liều lượng 48g/m³ trong thời gian ủ thuốc tối thiểu 24 giờ.

Quy trình kiểm dịch thực vật và cách nhận biết WPM đạt chuẩn

Mọi lô hàng sử dụng vật liệu đóng gói bằng gỗ khi xuất khẩu đều phải trải qua các bước trong quy trình kiểm dịch thực vật tại cơ quan quản lý. Sau khi doanh nghiệp nộp đầy đủ bộ hồ sơ đăng ký bao gồm hợp đồng, hóa đơn và phiếu đóng gói, cán bộ kiểm dịch sẽ tiến hành kiểm tra thực tế tình trạng của pallet hoặc thùng gỗ. Nếu kết quả kiểm tra đạt yêu cầu và vật liệu đã được khử trùng đúng quy định, cơ quan chức năng sẽ cấp giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật để lô hàng đủ điều kiện thông quan.

Sau khi vật liệu đóng gói bằng gỗ được xử lý thành công bằng phương pháp nhiệt hoặc khử trùng xông hơi, đơn vị xử lý sẽ đóng một con dấu chứng nhận vĩnh viễn và rõ ràng lên bề mặt gỗ. Doanh nghiệp cần lưu ý rằng con dấu ISPM 15 trên vật liệu đóng gói bằng gỗ tuy là một chi tiết nhỏ nhưng có thể quyết định sự thành bại của việc thông quan. Con dấu tiêu chuẩn quốc tế bắt buộc phải được thiết kế nằm trong một khung hình chữ nhật rõ ràng và không được tẩy xóa.

Cấu trúc của con dấu hợp lệ phải bao gồm biểu tượng bông lúa đặc trưng của IPPC ở phía bên trái, ngăn cách bằng một vạch dọc với các thông tin quản lý ở phía bên phải. Các thông tin này bao gồm mã quốc gia xuất xứ (ví dụ VN đối với Việt Nam), tiếp theo là mã số độc bản gồm các chữ số do Cơ quan bảo vệ thực vật quốc gia cấp cho đơn vị thực hiện xử lý gỗ nhằm mục đích truy xuất nguồn gốc khi cần thiết. Cuối cùng là ký hiệu viết tắt của phương pháp xử lý đã áp dụng, cụ thể là HT đối với xử lý nhiệt hoặc MB đối với khử trùng bằng Methyl Bromide.

Những rủi ro thường gặp và giải pháp phòng ngừa cho doanh nghiệp

Thực tế kiểm dịch tại các cảng biển quốc tế cho thấy, rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã phải gánh chịu những tổn thất nặng nề do thiếu kinh nghiệm quản lý vật liệu đóng gói bằng gỗ. Lỗi phổ biến nhất là con dấu đóng trên bề mặt gỗ bị mờ, mất nét, bị che khuất hoặc đóng sai quy cách khiến hải quan nước nhập khẩu không thể đọc được thông tin. Trong trường hợp này, cơ quan kiểm dịch nước bạn có quyền nghi ngờ tính xác thực của quy trình khử trùng và lập tức đình chỉ thông quan toàn bộ container hàng.

Một sai lầm nghiêm trọng khác mà các nhà xuất khẩu thường mắc phải là tình trạng sử dụng pallet hoặc thùng gỗ hỗn hợp. Điều này xảy ra khi doanh nghiệp tự ý đóng thêm các thanh gỗ mới chưa qua xử lý vào các pallet cũ đã có sẵn con dấu, hoặc trộn lẫn các kiện gỗ đạt chuẩn và không đạt chuẩn trong cùng một lô hàng. Ngoài ra, việc lưu trữ vật liệu đóng gói bằng gỗ trong môi trường ẩm ướt, không thông thoáng sau khi khử trùng sẽ tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển hoặc thu hút côn trùng tái nhiễm, dẫn đến việc bị phát hiện có sinh vật sống tại cảng đích.

Để phòng ngừa tối đa các rủi ro kỹ thuật nêu trên, các doanh nghiệp xuất khẩu cần thiết lập một quy trình kiểm soát chất lượng vật tư nghiêm ngặt ngay tại nhà máy. Doanh nghiệp chỉ nên hợp tác và thu mua vật liệu đóng gói bằng gỗ từ các nhà cung ứng pallet uy tín, được đơn vị có thẩm quyền xử lý theo tiêu chuẩn ISPM 15 trước khi tiến hành đóng hàng vào container, bộ phận kho bãi cần kiểm tra cảm quan từng pallet để đảm bảo gỗ hoàn toàn sạch vỏ cây, khô ráo và con dấu rõ nét ở vị trí dễ quan sát.

Xu hướng thay thế và tối ưu hóa chi phí đóng gói xuất khẩu

Đối với các ngành hàng bắt buộc phải sử dụng vật liệu bằng gỗ do yêu cầu về tải trọng lớn như máy móc thiết bị hoặc nông sản đổ rời, việc ứng dụng công nghệ và quản trị chuỗi cung ứng là chìa khóa để giảm thiểu chi phí.

Doanh nghiệp có thể ký kết các hợp đồng dài hạn với các đơn vị dịch vụ khử trùng chuyên nghiệp để được tối ưu hóa về mặt chi phí trên mỗi đơn vị sản phẩm, đồng thời đảm bảo tính liên tục của nguồn cung vật tư đạt chuẩn. Việc chủ động cập nhật các thay đổi trong quy định kiểm dịch của từng thị trường mục tiêu cũng giúp doanh nghiệp tránh được các chi phí phát sinh do lưu kho bãi khi hàng hóa gặp sự cố.

Tóm lại, vật liệu đóng gói bằng gỗ không đơn thuần là những thanh gỗ chèn lót rẻ tiền mà chính là một mắt xích quan trọng quyết định sự thông suốt của dòng chảy hàng hóa trên thị trường quốc tế. Việc đầu tư đúng mức cho quy trình tìm hiểu WPM là gì, thực hiện khử trùng xuất khẩu đúng tiêu chuẩn kỹ thuật không chỉ giúp doanh nghiệp loại bỏ các rủi ro pháp lý tại cảng đích mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam khi vươn ra biển lớn.

Với hơn 50 năm hoạt động trong lĩnh vực khử trùng hàng hóa, VFC Fumigation là đơn vị được nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu lựa chọn khi cần xử lý pallet gỗ, kiện gỗ và các vật liệu đóng gói theo tiêu chuẩn quốc tế. Đội ngũ kỹ thuật của VFC thực hiện quy trình xử lý theo đúng yêu cầu của ISPM 15, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ và chứng thư để đáp ứng yêu cầu kiểm dịch của thị trường nhập khẩu.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang cần xử lý pallet hoặc kiện gỗ trước khi xuất khẩu, hãy tham khảo dịch vụ khử trùng vật liệu đóng gói bằng gỗ theo tiêu chuẩn ISPM 15. Hoặc liên hệ hotline và email dưới đây:

Hotline: 0914 773 300

Email: contact@fumigation.vn