Khử trùng nông sản khô xuất khẩu bằng Phosphine: Quy trình kỹ thuật chuẩn 2026

Các mặt hàng nông sản khô xuất khẩu như gạo, cà phê hạt, hạt điều, hồ tiêu và sắn lát cần được kiểm soát dịch hại chặt chẽ trước khi thông quan. Trong đó, khử trùng bằng Phosphine (PH₃) là phương pháp được sử dụng phổ biến nhờ khả năng thẩm thấu sâu và hạn chế ảnh hưởng đến chất lượng tự nhiên của nông sản.

1. Vì sao Phosphine phù hợp với nông sản khô xuất khẩu?

Phương pháp xử lý kiểm dịch cần được lựa chọn dựa trên đặc tính hàng hóa, yêu cầu của thị trường nhập khẩu và điều kiện vận chuyển. Với nhiều nhóm nông sản khô, Phosphine (PH₃) được sử dụng để kiểm soát dịch hại trong quá trình lưu kho và vận chuyển bằng đường biển.

1.1. Đặc tính kỹ thuật của Phosphine đối với nông sản khô

Thuốc khử trùng Phosphine (PH₃) được sinh ra từ phản ứng giữa phosphat kim loại như AlP (Aluminium phosphide) hoặc Mg3P2 (Magnesium phosphide) với hơi ẩm trong không khí.

Thuốc khử trùng Phosphine có đặc tính như thế nào?

• Khả năng thẩm thấu sâu: Phosphine có trọng lượng phân tử nhỏ, có thể khuếch tán vào các đống bao và khối hạt có mật độ chất xếp cao.
• Hạn chế ảnh hưởng đến hàng hóa: Phương pháp này được sử dụng nhằm kiểm soát dịch hại, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến tỷ lệ nảy mầm của hạt giống.
• Phạm vi ứng dụng rộng: Có thể áp dụng để khử trùng gạo xuất khẩu, cà phê hạt, hạt điều, hồ tiêu và sắn lát.

Với các lô nông sản xuất khẩu, việc xử lý chỉ là một phần của quá trình. Doanh nghiệp còn cần quản lý dữ liệu hiện trường và chứng thư sau khử trùng. Xem thêm khử trùng nông sản xuất khẩu từ xử lý hàng hóa đến quản lý dữ liệu và chứng thư.

1.2. So sánh khử trùng bằng Phosphine (PH₃) và Methyl Bromide (MB)

Sự khác nhau của hai loại thuốc khử trùng Phosphine và Methyl Bromide

Tùy vào đặc tính lô hàng và yêu cầu xử lý, doanh nghiệp có thể cần cân nhắc giữa Phosphine và Methyl Bromide. Một số điểm khác biệt chính giữa hai loại thuốc xông hơi khử trùng như sau:

Bảng trên chỉ tóm tắt các khác biệt chính. Nếu cần đánh giá sâu hơn theo loại hàng, thời gian xử lý và điều kiện lô hàng, xem so sánh Methyl Bromide và Phosphine trong khử trùng hàng xuất khẩu.

2. Các yếu tố kỹ thuật quyết định hiệu quả khử trùng Phosphine

Hiệu quả xử lý bằng Phosphine phụ thuộc nhiều vào điều kiện môi trường, đặc tính lô hàng và cách tổ chức xử lý tại hiện trường. Các yếu tố này cần được kiểm soát để thuốc được khuếch tán đồng đều và duy trì nồng độ trong suốt thời gian xử lý.

2.1. Yêu cầu về độ ẩm và nhiệt độ môi trường

Tốc độ giải phóng Phosphine chịu ảnh hưởng của độ ẩm không khí. Khi độ ẩm tăng, quá trình giải phóng khí thường diễn ra nhanh hơn.

Nhiệt độ cũng ảnh hưởng đến hiệu quả xử lý. Ở nhiệt độ cao hơn, hoạt động sinh học của côn trùng tăng, phản ứng hóa học diễn ra nhanh hơn. Ngược lại, khi nhiệt độ thấp, thời gian ủ thuốc có thể cần kéo dài hơn.

Vì vậy, nhiệt độ và độ ẩm cần được đánh giá cùng với đặc tính hàng hóa trước khi xác định phương án xử lý. Độ ẩm không chỉ ảnh hưởng đến quá trình giải phóng khí mà còn liên quan đến nguy cơ côn trùng phát triển hoặc tái nhiễm trong kho và container. Xem thêm vì sao hàng xuất khẩu bị trả về do mọt tăng cao trong mùa mưa.

2.2. Kỹ thuật chất xếp hàng hóa trong container và đóng bao

• Đối với container: Hàng hóa đóng bao cần được chất xếp phù hợp, có không gian trống phù hợp cho khí lưu thông. Khoảng trống phía trên và giữa các khu vực chất xếp giúp Phosphine khuếch tán thuận lợi hơn trong không gian xử lý. Với lô hàng được đóng container để xuất khẩu, có thể xem cẩm nang khử trùng container xuất khẩu để hiểu thêm về làm kín, chất xếp, xử lý, thông thoáng và chứng thư.
• Đối với đóng bao trong kho: Chất xếp thành các cây riêng lẽ, cách tường, cách cột để thuận lợi trong công tác kiểm tra và khử trùng khi cần. Khi khử trùng, sử dụng bạt chuyên dụng để phủ kín lô hàng và làm kín chân bạt với nền kho nhằm hạn chế rò rỉ khí trong thời gian xử lý. Nếu phạm vi xử lý là kho nông sản hoặc lô hàng phủ bạt quy mô lớn, doanh nghiệp có thể xem thêm khử trùng kho, silo và hầm tàu – vì sao mỗi dự án cần một phương án kỹ thuật riêng.

Khả năng làm kín ảnh hưởng trực tiếp đến việc duy trì nồng độ Phosphine trong toàn bộ quá trình khử trùng.

2.3. Kiểm soát thời gian ủ thuốc từ 7 đến 10 ngày

Phosphine cần thời gian xử lý dài hơn một số loại thuốc khử trùng khác. Thông thường thời gian ủ thuốc thường kéo dài từ 7 đến 10 ngày.

Phosphine tác động chậm lên côn trùng, do đó khoảng thời gian này nhằm duy trì điều kiện xử lý đủ lâu để kiểm soát dịch hại ở nhiều giai đoạn phát triển, gồm trứng, ấu trùng, nhộng và côn trùng trưởng thành.

3. Quy trình 6 bước khử trùng Phosphine cho nông sản khô xuất khẩu

Để bảo đảm an toàn, diệt trừ sinh vật gây hại và ghi nhận đầy đủ hồ sơ xử lý theo đúng quy chuẩn kỹ thuật khử trùng, hoạt động khử trùng nông sản tại VFC Fumigation được thực hiện qua 6 bước chính:

Quy trình khử trùng bằng Phosphine cho nông sản khô xuất khẩu

• Bước 1: Khảo sát hiện trường và đánh giá điều kiện kho bãi: Cán bộ kỹ thuật tiến hành khảo sát lô hàng nông sản như gạo, cà phê, hạt điều, hồ tiêu hoặc sắn lát, kiểm tra điều kiện mặt bằng nền kho cùng độ kín của khu vực trùm bạt trong kho. Khả năng khảo sát thực tế và xây dựng phương án trước xử lý cũng là một tiêu chí quan trọng khi đánh giá nhà cung cấp. Xem các tiêu chí lựa chọn đơn vị khử trùng hàng xuất khẩu.
• Bước 2: Lập phương án kỹ thuật và chuẩn bị vật tư: Xây dựng phương án xử lý chi tiết căn cứ vào đặc tính lô hàng, thể tích khối hàng, điều kiện nhiệt độ và đối tượng dịch hại mục tiêu. Chuẩn bị đầy đủ các vật tư, trang thiết bị chuyên dụng gồm: thuốc khử trùng Aluminium Phosphide (AlP), bạt khử trùng, vật liệu làm kín, thiết bị đo nồng độ, thiết bị phát hiện rò rỉ và dụng cụ bảo hộ lao động,…
• Bước 3: Trùm bạt, đặt thuốc và làm kín khu vực xử lý: Bố trí đặt thuốc AlP theo đúng nguyên tắc từ trong ra ngoài tại các vị trí, phân bổ đều, tránh những khu vực ẩm ướt ; đồng thời thiết lập hệ thống ống lấy mẫu khí. Tiến hành trùm bạt phủ kín lô hàng nông sản, sử dụng rắn cát hoặc vật liệu làm kín chuyên dụng để cố định chân bạt với nền kho nhằm đảm bảo độ kín; dán biển cảnh giới an toàn xung quanh khu vực khử trùng. Doanh nghiệp đang khảo sát đơn vị có khả năng triển khai tại kho có thể tham khảo tổng hợp các công ty khử trùng kho hàng tại Việt Nam để đối chiếu phạm vi dịch vụ và năng lực thực hiện.
• Bước 4: Ủ thuốc và theo dõi nồng độ: Duy trì thời gian ủ thuốc nghiêm ngặt từ 7 đến 10 ngày. Trong suốt thời gian ủ, kỹ thuật viên tiến hành đo đạc và kiểm tra nồng độ hơi thuốc định kỳ nhằm kiểm soát sát sao hiệu quả tiêu diệt dịch hại.
• Bước 5: Thông thoáng và kiểm tra nồng độ an toàn: Tháo bỏ vật liệu làm kín hoặc bạt phủ để thực hiện thông thoáng an toàn. Sử dụng thiết bị chuyên dụng tiến hành đo nồng độ hơi thuốc còn lại, bảo đảm nồng độ về ngưỡng an toàn cho phép (TLV) trước khi bàn giao.
• Bước 6: Nghiệm thu và phát hành chứng thư khử trùng: Kết quả xử lý được ghi nhận và xác nhận theo hồ sơ thực tế. VFC Fumigation phát hành chứng thư khử trùng có mã QR Code để hỗ trợ đối chiếu thông tin trực tuyến.

4. Câu hỏi thường gặp về khử trùng Phosphine cho nông sản khô

Dưới đây là một số câu hỏi doanh nghiệp xuất khẩu thường quan tâm khi tìm hiểu phương pháp xông hơi khử trùng nông sản bằng Phosphine.

Q1: Khi xuất khẩu gạo, cà phê và hạt điều thường được xử lý bằng Phosphine hay Methyl Bromide?

Trả lời: Tùy theo yêu cầu việc lựa chọn loại thuốc khử trùng phụ thuộc lớn vào yêu cầu cụ thể của khách hàng và quy định từ thị trường nhập khẩu, tiêu chuẩn áp dụng,…; Khách hàng nên tìm hiểu các yêu cầu để chọn lựu thuốc khử trùng phù hợp.

Q2: Thời gian ủ thuốc khử trùng Phosphine cho container nông sản khô là bao nhiêu ngày?

Trả lời: Thời gian ủ Phosphine thường từ 7 đến 10 ngày. Tuy nhiên, thời gian cụ thể có thể thay đổi phụ thuộc vào nhiệt độ, độ ẩm và đối tượng dịch hại cần kiểm soát.

Q3: Phosphine có phản ứng với các chi tiết kim loại không?

Trả lời: Phosphine có thể gây ăn mòn một số kim loại màu như đồng, bạc và vàng. Vì vậy, cần đánh giá đặc tính hàng hóa cũng như các thiết bị, linh kiện có trong khu vực xử lý trước khi lựa chọn phương án khử trùng.

Q4: Làm thế nào để đối chiếu tính xác thực của chứng thư khử trùng?

Trả lời: Doanh nghiệp hoặc đối tác nhập khẩu có thể quét mã QR Code trên chứng thư do VFC Fumigation phát hành để đối chiếu thông tin được lưu trên hệ thống quản lý trực tuyến.

Hiểu rõ đặc tính của Phosphine và kiểm soát đầy đủ các điều kiện trong thời gian ủ từ 7 đến 10 ngày sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc xử lý dịch hại, bảo vệ phẩm cấp nông sản và chuẩn bị hồ sơ phục vụ xuất khẩu.

Doanh nghiệp có nhu cầu xử lý nông sản xuất khẩu có thể liên hệ đội ngũ chuyên gia VFC Fumigation để được đánh giá điều kiện lô hàng và tư vấn phương án kỹ thuật phù hợp.

• Hotline liên hệ kỹ thuật: 1800 577 788
• Email: contact@fumigation.vn